Z okazji Dnia Babci i Dnia Dziadka, zajmiemy się tematem treningu siłowego u seniorów.

Z wiekiem, nasz układ ruchu jak i reszta ciała poddaje się nieubłaganemu upływowi czasu. Na skórze pojawiają się zmarszczki, w stawach zwyrodnienia, zmniejsza się ilość komponentów elastycznych i sprężystych w budowie naszych tkanek, poziom mineralizacji kości spada. Niektórzy godzą się ze swym losem, inni rozpoczynają poszukiwania eliksiru wiecznej młodości. 

Kwestie estetyczne rozwiązuje (z różnym skutkiem) chirurgia plastyczna. Coraz większą popularnością cieszą się też terapie hormonalne. Jakiś czas temu modne były plotki o przetaczaniu krwi od młodych ludzi przez hollywoodzkich oligarchów. Wielkie nadzieje wiązane są z terapią genową. Mnóstwo jest bzdur i naciągactwa, naturalnie. Powstają całe kliniki i potężne instytucje które za miliony monet gotowe są przywracać nam utraconą młodość. Głównie przez cofnięcie do czasów kiedy to nie mieliśmy nic w portfelu i zrzucaliśmy się w 5 na jednego browara. Gdyby tylko można było zrobić to taniej i bez jeżdżenia do Ameryki…

Okazuje się, że mamy taki cudowny środek – trening siłowy. Żeby było śmieszniej, jest to jedna z niewielu metod, która spełnia obietnice dziesiątków innych kremów, terapii i zabiegów. Jakie korzyści mają osoby starsze z treningu siłowego?

Poprawa gęstości kości. Kości obciążane osiowo i poprzecznie dużo lepiej absorbują wapń z otoczenia i chętniej wbudowują go w swoje struktury. Zgodnie z prawem Wolffa-Delpecha przebudowuje się też sama kość, co łagodzi lub przesuwa w czasie skutki osteopenii i osteoporozy.

Poprawa siły. Szok. Siła jest składową i mocną podstawą wielu innych zdolności motorycznych. Jest też przydatna w codziennych czynnościach – siła żeby wstać z siadu, podnieść się z ziemi, przenieść przedmiot – większa siła pozwala na większą samodzielność mimo upływających lat.

Aktywizacja społeczna. Wizyta na siłowni lub nawet kontakt z trenerem/fizjoterapeutą prowadzącym podopiecznego trenującego w domu jest dodatkową formą interakcji społecznej, ważnej w każdym wieku a dla wielu seniorów coraz trudniejszą.

Większe bezpieczeństwo. Jak ktoś babcię napadnie, to może ona dużo łatwiej połamać napastnika. Odsuwając żarty na bok (ale nie za daleko,jeszcze się przydadzą)- trening siłowy daje podstawę do szybszej reakcji, pewniejszego chodu, lepszego czucia ciała, oraz tkanek bardziej odpornych na bezpośredni uraz. Mniejsza szansa na upadek i mniejsza szansa na uszkodzenie kiedy już on nastąpi. Unikamy złamań, operacji, komplikacji. Czysty zysk.

Prowadzony z naciskiem na inne zdolności motoryczne – poprawa zdolności wysiłkowych. Praca z układem krwionośnym i oddechowym u seniorów często wymaga drobnych modyfikacji – częsta kontrola funkcji oddechowych i tętna. W obecnych czasach mamy dużo możliwości wykorzystania technologii do śledzenia powyższych, ale proste testy bez wykorzystania specjalistycznego sprzętu zazwyczaj wystarczą.

Poprawia wyniki w innych dyscyplinach. Wielu seniorów to osoby aktywne, uprawiające sport lub rekreacyjną aktywność fizyczną. Trening siłowy poprawia wyniki sportowe i komfort uprawianej dyscypliny zarówno u zawodowców jak i amatorów.

Jak zacząć trening siłowy, gdzie szukać porad, na co zwracać uwagę – takie tematy jeszcze się pojawią, i gwarantuję, że prędzej wyczerpie się wasz noworoczny entuzjazm i termin ważności multisporta, niż mi zabraknie tematów związanych z aktywnością fizyczną.

Na łączach
Sławek

Tu przeczytasz więcej:
https://fizjoterapeuta.info.pl/

Tu umówisz wizytę:
https://www.lekarze-stagiewna9.pl/…/mgr-slawomir…/grafik

Pokaż mniej

Jak co roku, w ten “najsmutniejszy dzień” poruszany jest temat depresji.

Założyłem sobie, że jeśli zobaczę co najmniej 20 postów o tym jak to fizjoterapeuta czy inny osteopata może leczyć depresję to się wypowiem.

Więc się wypowiem.

Jak fizjoterapeuta może pomóc w leczeniu depresji?

Skierować do właściwego specjalisty. Koniec tematu, dziękuję.

Za mało? Ok!

Jak jeszcze fizjoterapeuta może pomóc osobie chorej na depresję?

Jeśli taka osoba wymaga rehabilitacji – rehabilitować ją, biorąc w procesie pod uwagę czynniki emocjonalne i wynikające z zaburzeń psychicznych/psychologicznych pacjenta. Jak zawsze. Jeśli lekarz prowadzący chorego zdecyduje, że potrzebna jest pomoc fizjoterapeuty w celu aktywizacji chorego lub aby pomóc w znalezieniu aktywności ruchowej odpowiedniej dla pacjenta – to też robota dla nas. Teraz to już naprawdę wszystko.

———————————————————————————————————

Ilość reklam i postów według których fizjoterapeuta/osteopata/inny chiński akrobata był wskazywany jako główny lub istotny w procesie leczenia depresji, z użyciem terapii czaszkowo-krzyżowej, akupunktury czy innego “uwalniania traumy nagromadzonej w powięzi” była zatrważająca.

Depresja to choroba, wymagająca terapii u wykwalifikowanego specjalisty.

Często z użyciem środków farmakologicznych.

Masażyk, czy głaskanie po głowie jest miłe, ale nazywanie tego metodą leczniczą lub nawet komplementarną dla leczenia podstawowego to zwykłe oszustwo.

Poniżej numery telefonów pod którymi można szukać pomocy:

116 123 Bezpłatny Kryzysowy Telefon Zaufania dla Dorosłych.

Codziennie pon-nd (bez dni świątecznych) 14:00-22:00

116 111 Bezpłatny Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży,

pon-nd 12:00- 2:00

800 70 22 22 Centrum Wsparcia dla Osób w Stanie Kryzysu Psychicznego,

bezpłatny 24/7

800 12 12 12 Bezpłatny Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży Rzecznika Praw Dziecka

pon-pt 8:15-20:00.

Może również dzwonić dorosły zgłosić problem dziecka.

W internecie:

Trzymaj się zdrowo, czytaj, pytaj, miej wątpliwość.

Sławek

“Mors (Odobenus) – rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny morsowatych (Odobenidae).

Rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący u wybrzeży Oceanu Arktycznego.

Długość ciała 250–350 cm, dla samic średnio 260 cm, dla samców średnio 315 cm; masa ciała 800–1800 kg dla samic średnio 1000 kg, dla samców średnio 1500 kg; noworodki w chwili urodzenia mierzą 100 cm i osiągają masę ciała wynoszącą 85 kg.”

Jak widać, na terenie Polski morsy nie występują. Jest jakaś banda przebierańców którzy wchodzą do zimnej wody, ale ani morfologicznie, ani etymologicznie nie mają z morsami wiele wspólnego.

Wchodzenie do zimnej wody to dla człowieka nic nowego. Jeśli masz coś do zrobienia w wodzie, a ta woda jest zimna, to musisz do niej wejść i nie marudzić. Robiono tak zanim postęp technologiczny umożliwił bardziej wyszukane metody izolacji termicznej lub umożliwił wykorzystanie maszyn, załogowych lub robotów/dronów.

Najstarszym znanym źródłem opisującym medyczne zastosowanie niskiej temperatury jest Papirus Edwina Smitha, nazwany tak na cześć jego odkrywcy a będący staroegipskim zwojem z okolic XVI-XVI wieku p.n.e. Również Hipokrates opisywał zimne kąpiele jako metodę na pozbycie się uczucia zmęczenia i znużenia mięśni, oraz jako środek przeciwbólowy. Gorączkę zwalczał przy użyciu zimnych kąpieli rzymski medyk Galen. I tak co jakiś czas na przestrzeni wieków ktoś szukał zastosowania zdrowotnego dla zimnych kąpieli, bazując na wiedzy przodków i próbując argumentować jej użycie coraz nowszymi dostępnymi metodami badań.

W latach 60-tych XX wieku pan Clarke zabrał się za badanie wpływu zimnych kąpieli na regenerację powysiłkową. Temu przyjrzymy się bliżej w artykule o regeneracji.

Na uwagę zasługują prace naszego niemieckiego sąsiada, niejakiego Sebastiana Kneipp’a, XIX wiecznego mnicha, jednego z ojców tego co obecnie nazywamy nurtem naturopatycznym, a może i fizjoterapii.

Obecnie najbardziej znanym na świecie propagatorem zimnych kąpieli jest Wim “Ice Man” Hoff. Właściwie nie tylko zimnych kąpieli, ale zimna jako jednego z elementów metody opartej o techniki medytacji/wizualizacji i techniki oddechowe mającej na celu kontrolę naszego układu odpornościowego i autonomicznego układu nerwowego. Stał się on zarzewiem ruchu, który każdej zimy dostarcza roboty ratownikom TOPR, którzy muszą ściągać szalonych golasów z zaśnieżonych szczytów. Czy w tym szaleństwie jest metoda? Długo by pisać i pewnie jeszcze napiszę, niemniej na korzyść skuteczności owej metody przemawia kilka bardzo dobrych badań, i o ile narosło wokół niej mnóstwo mitów, legend i zwykłych bzdur, to sam Wim Hoff jest na pewno postacią wybitną, zarówno pod względem opiniotwórczym jak i fizjologicznym.

Jakie mamy korzyści z morsowania?

1. Regularna ekspozycja na bodziec który NIE PRZEKRACZA naszych zdolności adaptacyjnych pozwala nam się do niego przystosować- to jest podstawa treningu i wszelkich innych mechanizmów adaptacyjnych. Jeśli przekroczymy nasze zdolności adaptacyjne, to zrobimy sobie krzywdę, a w przypadku zimnych kąpieli jest to hipotermia i śmierć. Jeśli natomiast będziemy się stopniowo przyzwyczajać do zimna, to po pewnym czasie będzie on wywoływał mniejszą reakcję alarmową ze strony naszego organizmu, zarówno psychologiczną jak i fizjologiczną. Czyli stajemy się bardziej odporni na zimno. Fajnie.

2. Silny bodziec fizjologiczny. Osoby praktykujące sport na poziomie wysokim, gdzie zbliżają się do maksimum swoich możliwości wiedzą o co chodzi. Dla reszty z nas, dotarcie do tak wysokiego poziomu wycieńczenia lub obciążenia organizmu wymagałoby długiego treningu. Zimne kąpiele są rozwiązaniem na poddanie ciała silnemu bodźcowi, który stawia nas w sytuacji gdzie nasze ciało “walczy o życie” – możemy dzięki temu podnieść poprzeczkę, powyżej której nasze ciało daje nam sygnały alarmowe.

To co wcześniej osoba nie wytrenowana odczuwała jako ból, stanie się zwykłym dyskomfortem, dyskomfort zaś przeniesie się poniżej progu świadomego odczuwania – przestaje nam przeszkadzać. Jest to jeden z elementów oddziaływania przeciwbólowego zimnych kąpieli.

3. Działanie przeciwzapalne – akurat przeciwzapalnie działa to dwojako. Bezpośrednio w trakcie i po ekspozycji na zimno zmniejsza się wydzielanie cytokin prozapalnych, głównie ze względu na podniesiony poziom adrenaliny i noradrenaliny. Działanie długofalowe jest związane z wymienioną w punkcie #2 ekspozycją na silny bodziec – zwiększa on wtórnie zdolność naszego układu odpornościowego do celowanej odpowiedzi zapalnej – już nie angażuje całej armii do walki z niewielkimi zagrożeniami. A, że cytokiny prozapalne bolą, bo taka ich rola, to ich mniejsze stężenie powoduje mniejszy ból.

4. Działanie psychologiczne, a jakże. Po sprostaniu takiemu wyzwaniu czujemy się lepiej, czujemy się silniejsi psychicznie. Jak jeszcze wrzucimy fotkę na FB czy Instagram i zbierzemy trochę lajków – jeszcze lepiej. I nie ma w tym nic złego. Dobrze jest się cieszyć, to nie grzech.

5. Działanie socjalne. Tak, zapowiadają program Mors+ z dopłatami dla morsujących tej zimy. Jak widzieliście kiedyś morsy, ale takie prawdziwe, to one zazwyczaj gromadzą się w stada i takie też działania obserwujemy w Bałtyku. Są grupy, kluby zrzeszające osoby morsujące, organizują wyjazdy w atrakcyjne wizualnie miejsca, sauny przy plaży, muzyczkę, treningi itd. Pozwalają na radosną interakcję z drugim człowiekiem, a czasem i trzecim i czwartym. Jeśli ktoś lubi takie akcje, to jest to dla niego dodatkowa zaleta. Ponadto, możliwość uczenia się od osób bardziej doświadczonych i bezpieczeństwo jakie daje stado podczas tak ekstremalnych aktywności – to zalety z których skorzysta każdy.

6. Spalanie tłuszczu – bzdura. Co prawda termogeneza u dorosłego człowieka zachodzi głównie w wyniku pracy mięśni a te żrą tłuszcz jak są głodne, ale trzeba by faktycznie wchodzić do wody kilkakrotnie w ciągu dnia na długie okresy, aby efekt spalania tłuszczu miał sens dla osób które chcą zrzucić kilka kilo.Zazwyczaj zużyte zostanie tylko ATP, glukoza z krwi i trochę szarpnięty glikogen zmagazynowany w mięśniach. Szkoda czasu, weź leki jeśli musisz, ogarnij dietę, idź na spacer, na siłownię, na rower, popływać.

7. Zwiększenie ilości brunatnej tkanki tłuszczowej – bzdura. Faktycznie zwiększona jest AKTYWNOŚĆ pozostałej u ludzi dorosłych brunatnej tkanki tłuszczowej. To taka tkanka, która u dzieci odpowiedzialna jest za bezdrżeniową produkcję ciepła, a z wiekiem zanika. Aktywność jej jest podwyższona bezpośrednio w trakcie i po zanurzeniu, może być delikatnie większa w całym okresie regularnej ekspozycji na zanurzenie w zimnej wodzie – ale nie odbudujemy jej, ani nie zwiększymy permanentnie jej poziomu.

8. Poprawa siły mięśniowej – też jakby bzdura. Trochę się ponapinasz z zimna, trochę się poruszasz na rozgrzewce. Dla osoby bardzo niewytrenowanej może mieć to zauważalny efekt, mięśnie staną się bardziej zarysowane, poczuje “zakwasy”. Osoba regularnie trenująca nie zanotuje żadnych wyraźnych przyrostów, ani masy, ani siły, ani wizualnych.

9. Poprawa regeneracji. Za regenerację się jeszcze zabierzemy, bo to temat rzeka i nie wiadomo o regenerację czego i po czym chodzi. Na potrzeby tego artykułu- bzdura. Jeśli mówimy o regeneracji po wysiłku, mierzonej przez subiektywne odczucia samego zainteresowanego, to najlepsze efekty prezentują zanurzenia w wodzie o temperaturze około 10-12 stopni Celsjusza, a więc znacznie cieplejszej niż woda dla morsa – mówimy tu raczej o zimnej wodzie z kranu. Bezpośrednio po zakończeniu morsowania możemy poczuć euforię wynikającą z pobudzenia układu endokrynnego i większego wydzielania endorfin, ale jest to krótkotrwałe i nie wpływa w znaczący sposób na odbudowę tkanek lub zasobów energetycznych organizmu.

10. Już nawet daruję sobie rozwijanie tego, że odmładza, poprawia wygląd skóry, likwiduje cellulit czy leczy raka bo to są tak bezczelne kłamstwa, że za ich pisanie powinno się zabierać ludziom internet.

Coś przegapiłem, albo ciekawi Cię bardziej? Zadaj pytanie w komentarzu, będziemy razem rozwijać temat. Pozdrowienia!

Temat obszerny, zarówno pod względem dostępnych materiałów jak i zainteresowania ze strony środowisk sportowych, naukowych i medycznych.

Kiedyś będę pisał artykuły skierowane do specjalistów, pełne materiałów źródłowych i najnowszych badań. Nie dzisiaj.

Więzadło krzyżowe przednie (ang. Anterior Cruciate Ligament – ACL) znajduje się wewnątrz kolana. Biegnie między kością udową a kością piszczelową, zapobiegając przedniemu przemieszczeniu się tej drugiej względem tej pierwszej. Jak większość więzadeł jest też bardzo bogate w receptory, pełni więc ważną funkcję w zbieraniu i przesyłaniu do centralnego układu nerwowego informacji o pozycji naszego kolana w przestrzeni, oraz jakie działają na nie siły.

Urazy więzadła krzyżowego przedniego (ACL) dotyczą głównie osób uprawiających sport. Statystycznie częściej urażone zostają kobiety. Przyczyny nadal są badane, kiedyś jako przyczynę wskazywano brak dostatecznej siły, wrodzoną wiotkość stawu kolanowego, koślawość kolan. Obecnie trendy badaczy wskazują na niewystarczającą kontrolę motoryczną ze strony mięśni działających na staw kolanowy. Oczywiście przyczyn może być kilka, i jak to zwykle w medycynie i sporcie bywa – prawdopodobnie tak jest. Musi wystąpić szereg czynników ryzyka i do tego może odrobina pecha, żeby do urazu doszło – wszak nie każdy sportowiec zerwie to więzadło, a niektórzy zrywają wielokrotnie.

Metodą leczenia stosowaną zazwyczaj, jest rekonstrukcja więzadła – można zrekonstruować zarówno przy użyciu tkanki własnej pacjenta, jak i tkanki biologicznej zewnątrzpochodnej. Można również użyć całkowicie syntetycznego więzadła, lub wykorzystać syntetyczne elementy do wzmocnienia biologicznej tkanki wykorzystanej do przeszczepu. Decyzja lekarza operującego w porozumieniu z pacjentem lub prawnym opiekunem, bazując na dostępnych środkach, celu, doświadczeniu i stanie pacjenta.

Nie każdy uraz musi być operowany od razu, a od niedawna rośnie liczba doniesień o przypadkach nieoperacyjnego regenerowania się więzadła krzyżowego przedniego – wymaga to jednak zaistnienia specyficznych warunków, zarówno w kwestii mechaniki powstania urazu, jak i predyspozycji i celów pacjenta.

Brak niestabilności kolana, jego “uciekania”, dobre czucie ciała i siła mięśniowa są czynnikami, które pozwalają bezpiecznie oddalić w czasie konieczność wykonania zabiegu.

Rehabilitacja jest bardzo prosta: wymaga dużo cierpliwości i pośpiechu, bezwzględnego stosowania się do zaleceń i chęci do podejmowania wyzwań, ciągłej współpracy z prowadzącym proces rehabilitacji dbając o jak największą samodzielność pacjenta i zastosowania prostych ćwiczeń i aktywności o wysokim stopniu trudności. Dzięki temu można szybko przebrnąć przez ten długotrwały proces, ale go nie skrócić.

“Cześć Sławek, właśnie mnie wybudzili po operacji, kiedy mogę iść na siłownię, zrobić górę? Ale wiesz, tak lekko.” – bywają i takie dylematy.

Proces rehabilitacji powinien obejmować całego pacjenta, a że często jest to zawodnik sportu, to trzeba wziąć to pod uwagę w procesie rehabilitacji. Ktoś może nie być zawodowym sportowcem, ale wracać do uprawiania ekstremalnych aktywności fizycznych – jeśli nie ma przeciwwskazań, to należy to pacjentowi umożliwić.

W obrębie kolana priorytetowo stosujemy działanie przeciwbólowe, przeciwobrzękowe i przeciwzakrzepowe. Działania zazębiają się i współistnieją, gdzie kolejnym etapem jest stymulacja aktywności mięśniowej i poprawa zakresu ruchu, umożliwienie samodzielnego chodu, następnie długotrwały trening siłowy, trening bardziej dynamicznych zdolności motorycznych, trening dyscypliny sportowej. Cały czas czekamy, aż przeszczep ładnie się zrośnie i wzmocni, oraz na adaptację układu nerwowego do nowej sytuacji – braku więzadła, a konkretnie straconych wraz z urazem receptorów. Czas gojenia się tkanek, na który mamy niewielki wpływ, dyktuje nam termin wprowadzenia niektórych rodzajów aktywności, wprowadzenie innych zależy od stanu pacjenta. I tak, nie jest niczym dziwnym, że wytrenowany pacjent wraca na siłownię “zrobić górę, ale tak lekko” w tydzień po zabiegu. No nie powstrzymam gościa, za chudy jestem.

Proces rehabilitacji kończymy zazwyczaj po około 9-12 miesiącach od zabiegu, przy czym zdarzają się szybsze powroty u osób które zabieg odroczyły w czasie, lub zabieg wykonywany jest ponownie. Jeśli masz zabieg po 6 miesiącach od urazu, to od 6 miesięcy mogłeś trenować siłowo, adaptować układ nerwowy i resztę organizmu do braku więzadła – tu czas powrotu do aktywności będzie zależny tylko od czasu gojenia przeszczepu, a więc przy dobrych wiatrach i braku komplikacji – krótszy.

Możliwe komplikacje- mnóstwo. Komplikacje związane z zabiegiem operacyjnym, związane z uszkodzeniem okolicznych struktur w trakcie urazu, z wrodzonymi predyspozycjami do pojawienia się niekorzystnych zrostów tkankowych blokujących ruch, z tendencją do większej odpowiedzi zapalnej co oznacza większy ból i większe obrzęki, trudności można by tak mnożyć ad infinitum.

Czy to znaczy, że należy unikać zabiegu? Obecnie mechanizm samoistnego/spontanicznego leczenia się więzadła krzyżowego jest zbyt słabo poznany, aby opierać na nim przyszłość zawodową i zdrowotną pacjenta. W pojedynczych przypadkach, za zgodą lekarza prowadzącego i pacjenta można spróbować postępowania zachowawczego (bez zabiegu), wielu pacjentów będzie jednak wymagało operacji prędzej lub później. Oddalenie operacji w czasie, jeśli nie niesie ze sobą zagrożenia i nie zależy nam na czasie, prezentuje szereg korzyści – szybszy i łatwiejszy powrót do sprawności po samej operacji oraz potencjalnie dostęp do nowocześniejszych technologii i technik operacyjnych, jakie mogą się w przyszłości pojawić.

Jak zapobiegać tego typu urazom? Unikać sportu wyczynowego. Większość pacjentów po tym urazie to sportowcy, więc sprawa jest jasna, trochę zmniejszy to szanse. Nie być kobietą – tu również statystyka, królowa nauk, jest nieubłagana. Poza tym trening zdolności motorycznych związanych z dyscypliną którą trenujesz – im jesteś w niej lepszy, lepiej reagujesz – tym mniejsza szansa. O ile? Nie wiem. Z bardziej ogólnych czynników zmniejszających ryzyko urazu, zarówno tego jak i wszystkich innych – trening siłowy. Jak ktoś ma metodę, która w istotny statystycznie, potwierdzony w dobrych jakościowo badaniach sposób zmniejsza ryzyko takiego urazu, albo całkowicie to ryzyko eliminuje, niech śmiało zgłasza się do FIFA – zapłacą tyle, ile będzie chciał. Wszystkim innym naciągaczom na “100% zabezpieczenie przed kontuzją” dziękujemy. Sport wyczynowy to ciągłe ustalanie nowych granic dla swojego organizmu i kontuzje są tak jakby obowiązkowe.

Na zdrowie!

Zaczniemy od rwy kulszowej, czyli podrażnienia nerwu kulszowego.

Nerw kulszowy (łac. nervus ischiadicus) tworzą nerwy dolnego kręgosłupa – L5, S1, S2, czasem L4. Odpowiada za pracę mięśni położonych z tyłu uda, mięśni łydki i stopy, a czuciowo obejmuje wyłącznie podudzie (noga od kolana w dół).

Rwa kulszowa jest dość ekstremalnym przykładem jego podrażnienia, gdzie ból uniemożliwia poruszanie się, często dochodzi do niedowładu mięśni stopy i podudzia co uniemożliwia chodzenie. Wywołane może być zarówno czynnikami zewnętrznymi – długotrwały ucisk na nerw, uraz mechaniczny, podrażnienia termiczne gdzieś na przebiegu nerwu – jak i czynnikami wewnętrznymi, jak infekcje, uszkodzenia w przebiegu chorób uszkadzających układ nerwowy, ucisk na nerw spowodowany opuchlizną/obrzękiem okolicznych tkanek, podrażnienie przez wynaczynioną krew (uszkodzenie mechaniczne naczyń krwionośnych, krwiak).

Nie każdy ból kręgosłupa to rwa kulszowa, nie każda rwa jest też “korzonkami”, czyli podrażnieniem na wysokości korzenia nerwu – miejsca gdzie nerw opuszcza bezpieczne schronienie wewnątrz kanału rdzenia kręgowego.

Rozwój dolegliwości, czas potrzebny na powrót do normy jak i metody leczenia zależą od przyczyny powstałego problemu. W większości przypadków ograniczenie ruchu w pierwszych kilku dniach, a potem stopniowy powrót do aktywności, zastosowanie miejscowo ciepła będzie przynosiło powolną ulgę, jednak z ostrymi lub wyjątkowo upartymi dolegliwościami należy się niezwłocznie zgłosić do lekarza w celu dokładnej diagnostyki problemu. Czasem pierwszym przedstawicielem zawodu medycznego do którego trafia pacjent jest fizjoterapeuta – należy wtedy dokładnie ocenić stan pacjenta dostępnymi środkami i w przypadku jakichkolwiek podejrzeń i wątpliwości – odesłać do lekarza specjalisty.

Rwa barkowa, zwana ramienną – kolejna gwiazda Podrażnienie nerwów wchodzących w skład splotu ramiennego. Obejmuje nerwy od C5 do Th1. Objawy bólowe są specyficzne – boli wszystko. Wszystko unerwiane przez wyżej wymienione nerwy, a zatem: kark, ramię, ręka, przedramię, palce, łopatka, grzbiet, klatka piersiowa. Dowolna kombinacja powyższych też jest możliwa. Przyczyny podrażnienia? Jak wyżej, tylko tym razem na wysokości szyi lub ramienia – dyskopatie, podrażnienie mechaniczne, termiczne lub chemiczne, zewnątrz lub wewnątrzpochodne. Poza bólem mogą pojawiać się mrowienia, pieczenie, w przewlekłych przypadkach osłabienie siły mięśniowej i zaniki mięśniowe. Tutaj częściej dolegliwości związane są z budową i zmianami urazowymi, zwyrodnieniowymi lub wytwórczymi w obrębie kręgosłupa szyjnego, ale przypadki podrażnienia współistniejącego wraz ze zwiększonym napięciem mięśni karku również się zdarzają. Tylko co było pierwsze, jajko czy kura?

Rwa udowa? Ależ proszę, czemu nie? Nerwy L2,L3,L4 – tworzą nerw udowy a ten z kolei unerwia tkanki położone z przodu uda. Czynniki drażniące? Jak poprzednio. Objawy? Jak wyżej, tylko dotyczące przedniej części uda.

Rwą nazywamy zazwyczaj zespół bardzo silnie odczuwanych przez pacjenta objawów. Objawy z pojedynczych gałązek dużych nerwów wymienionych powyżej, bóle lokalne, dolegliwości pojedynczych mięśni – też mogą wynikać z podrażnienia nerwu, ale nie nazywamy tych objawów rwą.

“Korzonki” to z kolei potoczne określenie dolegliwości bólowych odcinka lędźwiowego, choć bardziej medycznie należałoby nazywać w ten sposób każde podrażnienie nerwu na wysokości jego korzenia – miejsca gdzie nerw oddziela się od rdzenia i opuszcza kanał kręgowy.

Mamy więc rwę która nie zawsze jest korzonkami, korzonki które nie zawsze są bólem odcinka lędźwiowego i bóle które nie zawsze są rwą lub korzonkami, ale mają takie same objawy lecz inne przyczyny. Proste!

Zdanie “dysk mi wypadł” albo “coś mi przeskoczyło w kręgosłupie” każdy z nas słyszał lub sam wypowiedział, jeśli ma pecha to nieraz.

Czy dyski wypadają?

Co przeskakuje w kręgosłupie?

Jakie groźne zjawiska kryją się pod ponurym terminem “dyskopatia” ?

Dyskopatia. Z łaciny discus, ze starożytnej greki δίσκος (diskos) – dysk, talerz. Pathos, znowuż starożytna greka, πάθος – cierpienie. Spójrzmy dokładnie na te “męki talerza”.

Kręgosłup zbudowany jest z 26 kości, gdzie 24 to kręgi a dwie pozostałe to kości: krzyżowa i guziczna. Występują warianty anatomiczne, gdzie kręgi łączą się trwale ze sobą, kością krzyżową lub mamy do czynienia ze zrośnięciem kości guzicznej i krzyżowej. Sytuacja odwrotna – lumbalizacja fragmentu kości krzyżowej, czyli wydzielenie dodatkowego kręgu – też jest możliwa. Nie są to sytuacje patologiczne, często dowiadujemy się o nich przy okazji badania przeprowadzonego z zupełnie innego powodu.

Do tego mamy 23 dyski, gdyż połączenie między pierwszym kręgiem a czaszką, między pierwszym kręgiem a drugim oraz między kością krzyżową a guziczną jest dysku pozbawione.

Znajdują się one pomiędzy trzonami kręgów i odpowiadają za tłumienie sił mechanicznych powstałych ze względu na naszą relację z grawitacją.

Składają się z tkanki łącznej, gdzie znajdujące się wewnątrz jądro miażdżyste ma bardziej galaretowatą strukturę pozwalającą na lepszą absorpcję sił mechanicznych, otaczający je wielowarstwowy pierścień włóknisty zawierający więcej kolagenu jest dużo twardszy, sztywniejszy i bardziej odporny. Myśl o przeżutej gumie do żucia zamkniętej w otoczce z opony od TIRa.

Ponieważ dyski dostosowane są do bycia kompresowanymi, ściskanymi i rozciąganymi, nie są ani gęsto ukrwione, ani gęsto unerwione czuciowo – aby owych naczyń i nerwów nie uszkadzać. Posiadamy lokalne receptory wrażliwe na zmiany homeostazy, ale nie potrafimy wyczuć i określić położenia naszego dysku, problem zaczyna się kiedy postępujemy wbrew naszej fizjologicznej budowie – a wszyscy to robimy.

Dyski dostosowały się do naszej dwunożnej postawy i wędrownego/aktywnego trybu życia. Prędki, z punktu widzenia ewolucji, rozwój technologii sprzyjający naszym pierwotnym zachciankom (oszczędzanie/minimalizowane wydatku energetycznego i ruchu oraz napędzający nas do konsumpcji wysokoenergetycznych, bogatych w cukry i tłuszcze posiłków) spowodował, że nie miały dość czasu aby dostosować się do naszej nowej ulubionej aktywności – siedzenia na tyłku.

Powyższe czynniki wpłynęły na to, że dysk dużą porcję substancji odżywczych potrzebnych do bieżących napraw i zasilania swojego istnienia czerpie z otoczenia dzięki różnicom ciśnień i ruchowi płynu międzytkankowego wywołanego ruchem naszego ciała. Im mniej się ruszamy, tym mniej żre, co powoduje jego powolną degradację aż – STRZELI!

Nie strzeli w ścisłym sensie, ale dla właściciela kręgosłupa ból zazwyczaj jest dość nagły i dotkliwy. Często już wcześniej tego dnia, lub dnia poprzedniego czujemy dyskomfort lub męczące bóle pleców. Potem wystarczy jeden drobny ruch, schylenie się po łyżkę, sięgnięcie na tylne siedzenie auta, próba zawiązania butów – i już nie możemy się podnieść.

Czasami takie objawy wynikają z innych czynników, jak podrażnienie któregoś z drobnych mięśni przykręgosłupowych, któregoś z licznych więzadeł czy niedyskopatyczne radikulopatie lub inne neuropatie – bóle pochodzące z podrażnienia odpowiednio korzeni nerwowych czy innych okolicznych nerwów.

Na bazie oceny objawów klinicznych pacjenta możemy podejrzewać dyskopatię, którą diagnozą potwierdzić może lekarz, bazując na badaniu klicznym lub posiłkując się dodatkowo obrazowaniem (rezonans magnetyczny). Następnie wdrażane są procedury leczenia: rehabilitacja, farmakoterapia, w skrajnych przypadkach – zabieg operacyjny.

Czy to takie proste? W żadnym wypadku. Całkowicie bezobjawowe zmiany dyskopatyczne towarzyszą większości z nas. W odpowiedzi na okresy naszej mniejszej lub większej aktywności fizycznej, to jak się odżywiamy, jak się nawadniamy, jakie leki bierzemy i jakie używki zażywamy nasze dyski są w lepszej lub gorszej formie. Ponieważ proces degeneracji dysku jest powolny, ciało dość dobrze radzi sobie z jego odwróceniem, zazwyczaj tylko przypadki silnego bólu jak ten opisany STRZAŁ powyżej zmuszają nas do poszukiwania pomocy lekarza lub fizjoterapeuty.

Przewlekłe dolegliwości, uniemożliwiające normalne funkcjonowanie a wynikające z ucisku na korzeń nerwu (ciągły ból/ograniczone czucie/mrowienie/zaburzenia funkcji mięśni) lub rdzeń kręgowy (zaburzenia o charakterze oponowym, wynikające z podrażnienia opony twardej – tkanki chroniącej nasz rdzeń kręgowy i mózg, jak np przewlekłe bóle głowy, utraty przytomności, obustronne zaburzenia czucia i siły mięśniowej, utrata władzy w nogach, utrata władzy nad funkcjami wydalniczymi i trawiennymi, zaburzenia mikcji) wymagają oceny przez neurologa/neurochirurga i mogą być wskazaniem do zabiegu operacyjnego.

W swojej praktyce obserwuję zazwyczaj dolegliwości dyskopatyczne formujące się w długim okresie czasu ii nie upośledzające w sposób trwały funkcjonowania pacjenta. Pacjent trafia do mnie z historią podobnych bólów pleców w przeszłości, z podrażnieniem korzeni nerwowych lub bez, czasem jest to pierwszy taki przypadek w jego życiu. Jeśli w wywiadzie i badaniu funkcjonalnym podejrzewam dyskopatię, tłumaczę pacjentowi charakter owej dolegliwości. Zazwyczaj czeka pacjenta kilka dni bolesnego ruchu. Szybki efekt przeciwbólowy, umożliwiający pacjentowi lepszą jakość funkcjonowania w tych pierwszych 3-7 dniach pozwala uzyskać leczenie farmakologiczne stosowane przez lekarza. Po około 2 tygodniach możemy zazwyczaj bez lub z minimalnym dyskomfortem funkcjonować w czynnościach dnia codziennego, pracy siedzącej, przemieszczaniu się. Powrót do bardziej wymagających czynności zależy od charakteru owych czynności.

Już od pierwszego dnia stosujemy delikatny ruch, w miarę możliwości pacjenta, czasem inne formy bodźcowania układu nerwowego jak terapia manualna lub kinezjotape’ing. Pozwala to lepiej wykorzystać nasze naturalne mechanizmy regeneracji uszkodzonego dysku i zmniejszyć poziom postrzegania bólu przez układ nerwowy. Pełna regeneracja dysku trwa do 6 miesięcy i w zależności od wykonywanej przez pacjenta aktywności może ją ona w tym okresie ograniczać, np u zawodowych sportowców sportów siłowych lub zespołowych.

To, co pacjent wynosi z mojego gabinetu trafiając tu z objawami dyskopatycznymi to wiedza o tym jak samodzielnie radzić sobie w przypadku wystąpienia takich dolegliwości, co zmniejsza szanse ich wystąpienia w przyszłości, gdzie szukać pomocy jeśli dolegliwości mają nietypowy charakter lub przekraczają możliwości pacjenta w zakresie autoterapii. Czasem wskazana jest konsultacja lekarza, co również komunikuję pacjentowi.

Nie bój się dysków.

Pozdrawiam

Sławek

Jogi nie lubię osobiście i prywatnie, jak wszelkich innych przejawów kulciarstwa i żerowania na ludzkiej niewiedzy, naiwności, potrzebie bycia częścią społeczności, potrzebach religijnych, dla własnego zysku materialnego lub pompowania swojego ego.

Jako aktywność fizyczna posiada wiele pozytywnych cech:

DOSTĘPNOŚĆ 
Jeśli masz na czym stanąć lub usiaść, kawałek ziemi lub podłogę – możesz zacząć ćwiczyć.

POPULARNOŚĆ 
Nie jest trudno znaleźć ani materiały w internecie, ani szkółkę jogi w okolicy miejsca zamieszkania. Szczególnie w miastach.

METODYKA PRACY
Tu już kwestia indywidualna samego praktyka i mentora, ale założenia są zgodne z wytycznymi dla treningu – ma być wyzwaniem ale pozostawać możliwe do wykonania w sposób bezpieczny i powtarzalny.

DLA KAŻDEGO
Tak, mimo że nie każda osoba powinna to każdy może bezpiecznie praktykować jogę. Nie musisz zwijać się w precelek na pierwszych zajęciach, możesz trzymać się komfortowych dla siebie elementów praktyki.

NIECODZIENNE AKROBACJE
Bardzo cenne, szczególnie dla osób nie będących sportowcami. Jeśli nie uprawiasz żadnej aktywności ruchowej, joga może być dla twojego ciała okazją żeby wejść w zakresy ruchu, i wykorzystać do pracy mięśnie w sposób, do którego nie przywykłeś. Nasz mózg lubi uczyć się nowych rzeczy, wiec po początkowym dyskomforcie możesz odkryć, że upierdliwe napięcia mięśniowe które na codzień tak Ci przeszkadzały – zniknęły.

Jest to też przykład aktywności ekstremalnej, dążącej w ruchu do dużej elastyczności co odbija się na innych zdolnościach motorycznych: sile, szybkości i mocy. Będąc ekstremalnie elastycznym nie wygenerujesz dużej siły, nie dasz też rady wygenerować jej szybko. Sztywność naszych tkanek nie jest naszym wrogiem, są sytuacje gdzie jest potrzebna, pożyteczna lub wręcz niezbędna.

W całym zamieszaniu wokół jogi tym większa moja przyjemność, przedstawić państwu Anna Burzyńska, osobę której filozofia pracy nie koliduje z moimi przekonaniami, a nawet się metodycznie uzupełniamy.

www.yogastudio.com.pl

Wśród najczęstszych przyczyn powstawania dolegliwości bólowych w dole pleców należy wymienić:

dyskopatię

bóle przeciążeniowe

dolegliwości bólowe w przebiegu chorób zwyrodnieniowych i reumatycznych

Część dolegliwości ustępuje samoistnie, niektóre wymagają interwencji fizjoterapeuty, a inne poszerzonej diagnostyki i leczenia farmakologicznego lub zabiegu operacyjnego.

Uraz ACL następuje zazwyczaj w trakcie aktywności fizycznej, w wyniku zwichnięcia stawu kolanowego, urazu kontaktowego z udziałem innego zawodnika lub zderzenia z przeszkodą.

Mimo pojawiających się w ostatnich latach doniesieniach o możliwości samodzielnego odtworzenia się więzadła krzyżowego, na chwilę obecną standardy leczenia obejmują: leczenie zachowawcze lub operacyjne, wraz z późniejszą rehabilitacją.

Proces rehabilitacji pozwala:

odzyskać prawidłowy zakres ruchu

zbudować właściwą siłę i masę mięśni

przywrócić potrzebną pacjentowi koordynację nerwowo- mięśniową

W zależności od celów pacjenta, rehabilitacja trwa zazwyczaj od 6 do 12 miesięcy i jest zależna od takich czynników jak:

ogólny stan zdrowia i wiek pacjenta

charakter dolegliwości bólowych obecnych po uszkodzeniu/zabiegu

stopień uszkodzenia więzadła i okolicznych struktur

wstępna sprawność fizyczna pacjenta

jakość procesu rehabilitacji

Chwytliwy tutuł, ale z braku doświadczenia i badań w tym temacie zdecydowałem się jednak napisać jak możesz wyrolować się sam, a nie pozwolić żeby wyrolował Cię ktoś inny.

Jedziemy!

Rollery jakie znamy teraz wymyślił Moshé Feldenkrais, Ukraińsko- Izraelski inżynier- fizyk, twórca systemu ćwiczeń nazywanego „Metodą Feldenkraisa”. W 1987, jego uczeń – Sean Gallagher – spopularyzował ów wynalazek.

Oczywiście już wcześniej ludzie praktykowali różne metody automasażu, za sukcesem rollerów należałoby zatem szukać skutecznej kampanii marketingowej.

Przyrząd jest tani, łatwy w produkcji, daje możliwość samodzielnej terapii i …działa!

Tylko jak? I czy można to zrobić lepiej?

1.Rolowanie powięzi

Wiele osób twierdzi, że rolowanie pozwala przekształcić powięź. Nie jest to prawda, do mechanicznego odkształcenia powięzi potrzeba siły która zmiażdżyłaby człowieka. Możemy się doszukiwać zmian struktury powięzi przez oddziaływanie na układ nerwowy, ale dowolne inne oddziaływanie jak rozciąganie, rozgrzewka czy inne formy rozruchu zadziałają podobnie a nawet lepiej, bo możemy zaangażować większą ilość tkanek i przygotować je do konkretnej aktywności.

2.Poprawa zakresu ruchu

Wielu trenerów zaleca rolowanie przed treningiem dla poprawy zakresu ruchu. I znowu, działa tu nie tyle roller co powtarzalność ruchu. Porządna rozgrzewka przygotowująca do konkretnej aktywności zadziała tak samo dobrze dla poprawy ruchomości, a niesie ze sobą wiele dodatkowych zalet.

3.Rozbijanie zrostów

Chyba moje ulubione. Opiera się to na teorii, że między naszymi tkankami powstają zrosty zaburzające ślizg owych tkanek względem siebie. Owszem, zrosty powstają, ale jako następstwo ciężkich urazów i zabiegów chirurgicznych. I jedynym narzędziem które może je usunąć jest skalpel, na pewno nie roller czy piłeczka tenisowa.

4.Poprawa regeneracji

Czyli czego? Fajne hasło, niewiele wnosi.

Do regeneracji,czyli odbudowy tkanek, potrzebujemy dobrego ukrwienia. Można je poprawić dowolną aktywnością ruchową lub działaniem ciepła, obolałe mięśnie rozluźnić możemy dowolnym bodźcem który zmniejszy pobudzenie układu nerwowego (ciepło, zimno, wibracja, autogenne techniki relaksacyjne i wiele innych – co komu pasuje). Regeneracja substratów energetycznych? Co tu ma roller pomóc? Więcej o regeneracji w innym artykule.

Do czego zatem używać rollera?

Pracując rollerem na bolesnej tkance tymczasowo zmniejszamy jej bolesność oddziałując na mechanoreceptory i zmieniając postrzeganie bodźca bólowego przez nasz układ nerwowy. Nie tylko w tkance na której pracowaliśmy, ale ogólnoustrojowo. To okienko możemy wykorzystać do adaptacji do bolesnego wcześniej ruchu, lub jako element rozluźnienia po treningu. Na wszystko są inne sposoby, ale rolowanie jest jednym z nich.

Jeśli wiec korzystasz z rollera, spróbuj innych metod. Może okażą się lepsze. Jeśli nie – roluj na zdrowie!

Czy trzeba korzystać z rollera? Nie trzeba. Rolowanie nie wywołuje żadnego z efektów, których nie możemy wywołać inaczej lub lepiej. Jeśli siłowniane sado-maso na kawałku pianki z wypustkami to nie Twoja bajka – rozumiem.